Người tu sai có làm xấu đi đạo Phật?
Có người hỏi: Đạo Phật vốn coi trọng vô vi, bố thí và giữ giới cẩn trọng như người đi bên bờ vực sâu. Thế nhưng có những sa môn lại ham rượu ngon, nuôi vợ con, buôn bán gian trá, mua rẻ bán đắt.
Những việc ấy đều là điều xấu trong xã hội. Vậy mà vẫn gọi là theo đạo Phật, chẳng phải là trái ngược với tinh thần vô vi hay sao?
Lỗi ở con người, không phải ở đạo
Mâu Tử đáp rằng: người thợ giỏi như Công Thâu có thể trao cho người khác búa, rìu và dây mực, nhưng không thể khiến ai cũng trở thành thợ giỏi.
Cũng vậy, thánh nhân có thể dạy đạo, nhưng không thể ép buộc mọi người phải thực hành đúng theo đạo đó.
Cao Dao có thể trừng phạt kẻ trộm, nhưng không thể biến kẻ tham lam thành người thanh cao như Bá Di hay Thúc Tề.
Pháp luật có thể trừng trị người phạm tội, nhưng không thể biến người con ác thành bậc hiền như Tăng Tử hay Mẫn Tử Khiên.
Ngay cả vua Nghiêu cũng không thể giáo hóa được con mình là Đan Chu. Chu Công cũng không thể dạy được Quản Thúc và Sái Thúc.
Vậy có thể nói rằng lời dạy của các bậc thánh hiền không sáng tỏ hay sao? Không phải như vậy.
Chỉ là có những người không chịu làm theo mà thôi.
Không thể vì người sai mà kết tội đạo
Có người học thuộc bảy kinh điển Nho gia, nhưng vẫn mê đắm tiền tài và sắc đẹp. Chẳng lẽ vì thế mà nói lục nghệ của Nho giáo là tà đạo hay sao?
Thần sông Hà Bá dù linh thiêng, nhưng cũng không thể làm cho người đang ở trên đất liền chết đuối.
Cơn gió dù mạnh đến đâu cũng không thể làm cho cát bụi nổi lên từ đáy nước sâu.
Vì vậy, điều cần lo là con người không thực hành được đạo, chứ không thể vì thế mà nói đạo Phật là xấu.
Bố thí nhiều có phải là xa xỉ?
Có người lại hỏi: Khổng Tử từng nói:
“Nếu xa xỉ thì sẽ không khiêm tốn, nếu tiết kiệm thì bền vững. Nếu phải chọn, thà chọn tiết kiệm.”
Thúc Tôn cũng nói rằng: tiết kiệm là đức tính đáng kính, còn xa xỉ là điều xấu lớn.
Thế nhưng trong Phật giáo, người ta lại coi việc bố thí hết của cải cho người khác là việc đáng quý. Như vậy có thật là phúc đức hay không?
Bố thí không phải là xa xỉ
Mâu Tử đáp rằng: mỗi lời nói đều phải đặt trong bối cảnh của thời đại.
Khổng Tử nói như vậy là để phê phán sự xa hoa mà không có lễ nghi.
Thúc Tôn chê trách việc trang trí cột nhà quá cầu kỳ, chứ không phải là cấm việc bố thí giúp người.
Ngày xưa vua Thuấn khi còn nghèo phải cày ruộng ở Lịch Sơn, lúc ấy ông chưa thể giúp đỡ nhiều người.
Khương Thái Công từng giết trâu bán thịt để sống, khi ấy ông cũng chưa thể ban ơn rộng rãi.
Nhưng khi được trọng dụng, ân đức của họ lan khắp thiên hạ.
Giá trị của của cải nằm ở chỗ sử dụng
Người có nhiều của cải thì quý ở việc biết đem cho và giúp người khác.
Người nghèo khó thì quý ở việc giữ vững đạo đức của mình.
Có người như Hứa Do không muốn cai trị thiên hạ. Bá Di cũng không muốn nhận một nước làm của riêng.
Có người như Ngu Khanh sẵn sàng giảm bớt phong ấp của mình để cứu giúp những người nghèo khổ.
Mỗi người đều có chí hướng riêng.
Thiện nhỏ cũng có quả báo
Trong lịch sử có người chỉ vì cho một bát cơm mà được báo đáp bằng việc giữ được nơi ở.
Có người vì cho một bữa ăn mà sau này được cứu thoát khỏi nguy hiểm.
Những việc bố thí nhỏ bé ấy tuy làm âm thầm, nhưng quả báo lại rõ ràng như ban ngày.
Huống chi người đem cả gia sản để làm điều thiện, công đức của họ sẽ cao lớn như núi Tung, núi Thái, rộng như sông biển.
Luật nhân quả không sai
Người ghi nhớ điều thiện sẽ nhận lại may mắn.
Người giữ điều ác sẽ nhận lại tai họa.
Trong đời chưa từng có chuyện:
- trồng lúa mà thu hoạch lúa mì
- làm điều ác mà nhận được phúc lành
Đó chính là nguyên lý nhân quả mà Phật giáo luôn nhắc đến.