Đức Phật và Vô Não (Ương Quật Ma La)
Cuộc gặp gỡ làm thay đổi số phận của một kẻ sát nhân
Trong lịch sử Phật giáo có một câu chuyện rất nổi tiếng về Ương Quật Ma La (Angulimāla) – một tên cướp khét tiếng từng gieo rắc kinh hoàng khắp vương quốc Kosala. Điều đặc biệt là chính con người ấy, sau khi gặp Đức Phật, đã từ bỏ con đường tội lỗi và trở thành một vị Tỳ-kheo chân chính.
Câu chuyện này thường được nhắc đến như một minh chứng rằng sức mạnh của lòng từ bi và trí tuệ có thể chuyển hóa ngay cả một kẻ sát nhân.
Từ Ahimsaka trở thành kẻ mang “chuỗi ngón tay”
Tên thật của Angulimāla là Ahimsaka, nghĩa là “người vô tội”. Cha ông là một quan chức trong triều đình của vua xứ Kosala.
Thuở nhỏ, Ahimsaka được gửi đến Taxila, trung tâm học vấn nổi tiếng ở Bắc Ấn Độ thời bấy giờ. Ông học rất giỏi và được thầy giáo yêu quý hơn các học trò khác.
Chính điều này đã khiến nhiều bạn học sinh lòng ganh ghét. Họ bịa đặt rằng Ahimsaka có quan hệ bất chính với vợ của thầy giáo. Người thầy vì tin lời vu khống nên sinh lòng căm hận.
Ông bày mưu giết học trò của mình bằng một yêu cầu tàn nhẫn: Ahimsaka phải nộp học phí bằng một nghìn ngón tay của con người.
Dù vô cùng đau khổ, Ahimsaka vẫn nghe theo lời thầy. Ông bỏ vào rừng Jalini và bắt đầu giết người để thu thập các ngón tay.
Ban đầu, ông treo các ngón tay lên cây. Nhưng vì chim quạ thường tha mất, ông xâu chúng lại thành một vòng đeo trên cổ. Từ đó, dân chúng gọi ông là Angulimāla, nghĩa là “người mang vòng ngón tay.”
Cuộc gặp gỡ giữa Angulimāla và Đức Phật
Khi Angulimāla đã giết được 999 người, Đức Phật xuất hiện.
Thấy Đức Phật đi qua khu rừng, Angulimāla nghĩ rằng chỉ cần giết thêm một người nữa là đủ số ngón tay phải nộp cho thầy. Ông lập tức rút gươm đuổi theo Đức Phật.
Nhưng điều kỳ lạ là dù Đức Phật chỉ đi rất chậm, Angulimāla chạy hết sức vẫn không thể bắt kịp.
Cuối cùng, kiệt sức, ông đứng lại và hét lên:
“Này tu sĩ, hãy dừng lại!”
Đức Phật bình thản đáp:
“Ta đã dừng từ lâu rồi. Còn ngươi, ngươi đã dừng lại hay chưa?”
Angulimāla không hiểu câu nói ấy. Ông thắc mắc:
“Ngài đang đi mà lại nói là đã dừng. Còn tôi đã dừng lại thì Ngài lại bảo tôi hãy dừng?”
Đức Phật giải thích:
“Ta đã dừng từ lâu, vì Ta đã từ bỏ mọi bạo lực đối với chúng sinh. Còn ngươi vẫn chưa dừng, vì ngươi vẫn đang giết hại đồng loại.”
Những lời ấy đánh động sâu sắc tâm trí Angulimāla. Ông nhận ra người đang đứng trước mặt mình chính là Đức Phật Thích Ca, và Ngài đến đây vì lòng từ bi muốn cứu ông ra khỏi con đường tội lỗi.
Ngay lập tức, Angulimāla ném thanh gươm xuống đất và xin Đức Phật cho mình được xuất gia.
Đức Phật chỉ nói một câu đơn giản:
“Ehi Bhikkhu!” – “Hãy đến, Tỳ-kheo.”
Chỉ với lời ấy, Angulimāla trở thành một thành viên của Tăng đoàn.
Quả báo và sự chuyển hóa
Dù đã xuất gia, Angulimāla vẫn phải đối diện với nghiệp báo từ những hành động trong quá khứ.
Một lần đi khất thực, ông bị dân chúng nhận ra và ném đá, đánh đập đến chảy máu đầu. Khi trở về tu viện, Đức Phật nói với ông rằng đó chính là quả báo của nghiệp ác trước kia.
Sau này, khi đi khất thực, Angulimāla gặp một người phụ nữ đang đau đớn vì khó sinh.
Không biết giúp thế nào, ông trở về hỏi Đức Phật. Đức Phật dạy ông nói với người phụ nữ lời sau:
“Từ khi tôi sinh vào đời sống của bậc Thánh, tôi chưa từng cố ý giết hại bất kỳ sinh mạng nào. Nguyện cho sự thật này giúp bà được mẹ tròn con vuông.”
Angulimāla làm theo lời dạy. Khi ông nói lời ấy, người phụ nữ liền sinh nở an toàn.
Bài kệ này về sau được gọi là Angulimāla Paritta, và ở nhiều quốc gia Phật giáo Nam truyền, người ta vẫn đọc bài kệ này để cầu cho phụ nữ sinh nở thuận lợi.
Kết cục của Angulimāla
Nhờ sự tu tập tinh tấn, cuối cùng Tỳ-kheo Angulimāla chứng quả A-la-hán, trở thành một vị thánh trong giáo đoàn của Đức Phật.
Câu chuyện này cho thấy một chân lý quan trọng trong Phật giáo:
Không có con người nào vĩnh viễn bị giam trong quá khứ của mình. Nếu biết quay đầu, con người vẫn có thể bước sang một con đường hoàn toàn khác.