Bài Pháp Trên Núi
Một thời, cách thành Vương Xá không xa, có ba anh em dòng họ Kassapa theo đạo thờ lửa sống trong những tịnh xá dọc sông Ni Liên Thiền.
Người anh cả tên là Ưu Lâu Tần Loa Kassapa (Uruvela Kassapa), đã ngoài 120 tuổi.
Người anh thứ là Già Da Kassapa (Gaya Kassapa) và người em út là Na Đề Kassapa (Nadi Kassapa), cả hai đều đã hơn một trăm tuổi.
Ba anh em tu luyện lâu năm, lại biết nhiều phép thần thông nên có rất đông đệ tử, trong đó có cả vua Bimbisara. Tuy nhiên, họ không có giáo lý hướng dẫn con người bỏ ác làm lành, mà chủ yếu chỉ biểu diễn phép lạ để thu hút tín đồ và tổ chức các lễ tế thần lửa.
Đức Phật đến giáo hóa
Lúc bấy giờ, Gautama Buddha đang ở thành Vương Xá.
Sau khi nhập định, Ngài quán sát và thấy đã đến lúc cảm hóa ba anh em Kassapa. Nếu những vị tu sĩ thờ lửa này được chuyển hóa, thì hàng ngàn đệ tử của họ cũng sẽ theo đó mà quay về con đường Chánh pháp.
Vì vậy, Đức Thế Tôn mang y bát, một mình đi đến nơi ở của Ưu Lâu Tần Loa Kassapa vào lúc trời chập tối và xin nghỉ lại một đêm.
Kassapa nhìn vị Sa-môn từ đầu đến chân và nghĩ thầm:
“Sa-môn này thật tuấn tú. Tiếc rằng không phải là đệ tử của ta.”
Ông từ chối với lý do không còn chỗ ở. Nhưng Đức Phật vẫn đứng yên lặng.
Kassapa liền nói:
“Chỉ còn điện thờ thần lửa, nhưng trong đó có một con rồng độc. Ai vào cũng bị nó phun độc chết.”
Đức Phật bình thản đáp:
“Không sao. Hãy cho bần tăng trú lại đó một đêm.”
Cảm hóa rồng độc
Kassapa đành chấp nhận, nghĩ rằng vị Sa-môn lạ mặt này sẽ bị rồng độc giết chết.
Nhưng sáng hôm sau, khi ông cùng đệ tử mở cửa điện thờ, họ vô cùng kinh ngạc.
Vị Sa-môn vẫn ngồi yên thiền định, còn con rồng độc thì nằm ngoan ngoãn bên cạnh. Đức Phật nhẹ nhàng xoa đầu nó như xoa đầu một đứa trẻ.
Kassapa rất kinh ngạc nhưng vẫn nghĩ rằng vị Sa-môn này chỉ giỏi bùa chú mà thôi.
Đối với Bà-la-môn giáo lúc bấy giờ, phép thuật và nghi lễ tế tự được xem là dấu hiệu của bậc thánh. Nhưng trong Phật giáo, thần thông không phải điều quan trọng; điều quan trọng nhất là trí tuệ thấy rõ chân lý.
Kassapa quy y
Trong những ngày sau đó, Đức Phật lần lượt thị hiện nhiều thần thông vượt xa khả năng của Kassapa.
Cuối cùng, Ngài nói với ông:
“Này Kassapa, không ai có thể trở thành bậc Thánh nhờ những phép lạ.
Chỉ người đạt được trí tuệ chân thật mới là bậc Thánh.”
Nghe vậy, Kassapa cảm phục, phủ phục dưới chân Đức Phật và xin làm đệ tử.
Đức Phật bảo ông nên hỏi ý kiến 300 đồ đệ của mình trước. Khi nghe Kassapa trình bày, tất cả đều đồng ý quy y theo Phật.
Họ ném toàn bộ dụng cụ thờ lửa xuống sông Ni Liên Thiền như một dấu hiệu từ bỏ con đường cũ.
Hai người em cũng xuất gia
Ở hạ lưu con sông, hai người em Già Da Kassapa và Na Đề Kassapa thấy những đồ tế lễ trôi theo dòng nước nên vội đến xem chuyện gì xảy ra.
Khi đến nơi, họ vô cùng kinh ngạc khi thấy anh cả cùng hàng trăm đệ tử đã cạo tóc, khoác y vàng.
Ưu Lâu Tần Loa nói:
“Con đường chúng ta theo trước đây không phải là Chánh đạo.
Muốn chấm dứt khổ đau sinh tử, chỉ có giáo pháp của Đức Thế Tôn.”
Nghe vậy, hai người em cùng đồ chúng cũng xin xuất gia.
Chỉ trong thời gian ngắn, hơn một ngàn tu sĩ thờ lửa đã trở thành đệ tử của Đức Phật.
Bài giảng “Thế gian bốc cháy”
Sau đó, Đức Phật dẫn họ trở về Vương Xá. Trên đường đi, Ngài dừng lại tại núi Gaya.
Tại đây, Ngài giảng một bài pháp nổi tiếng, thường gọi là Bài giảng Lửa (Adittapariyaya Sutta):
“Này các Tỳ-kheo, tất cả thế gian đang bốc cháy.
Mắt đang bốc cháy.
Tai đang bốc cháy.
Mũi đang bốc cháy.
Lưỡi đang bốc cháy.
Thân đang bốc cháy.
Tâm đang bốc cháy.Cháy bởi lửa tham, lửa sân, lửa si;
cháy bởi sinh, già, bệnh, chết, sầu, bi, khổ, não.Khi các ông không còn bám víu vào những ngọn lửa ấy,
các ông sẽ được giải thoát.”
Ý nghĩa bài pháp
Bài giảng trên núi Gaya đã khéo léo dùng hình ảnh lửa — thứ mà các tu sĩ Kassapa tôn thờ — để giảng về ngọn lửa tham, sân, si đang thiêu đốt tâm con người.
Đây chính là phương pháp giáo hóa đặc biệt của Đức Phật:
tùy căn cơ mà dùng phương tiện thích hợp để dẫn dắt con người đến trí tuệ thấy rõ chân lý.
Ghi chú
Ba anh em Kassapa nói trên không phải là Mahākāśyapa – một trong mười đại đệ tử của Đức Phật.
Mười vị đại đệ tử tiêu biểu của Đức Phật gồm:
- Sariputta
- Mahāmaudgalyāyana
- Mahākāśyapa
- Ānanda
- Rāhula
- Subhuti
- Upāli
- Purna Maitrayaniputra
- Anuruddha
- Katyayana